Over 'tussen Broadway en Bakerstreet'

In 2020 verscheen ons boek Op verzoek van Hare Majesteit. De oorlog van Wiardi Beckman. Het centrale thema daarvan is de poging van een aantal jonge Nederlandse verzetsstrijders om de politicus en verzetsman Stuuf Wiardi Beckman in 1941-1942 per boot uit bezet Nederland naar Londen te halen. De opdracht daartoe kwam van koningin Wilhelmina en minister-president Gerbrandy. Aan Nederlandse kant waren onder meer Peter Tazelaar, Erik Hazelhoff Roelfzema, Chris Krediet en Gerard Dogger bij deze operatie betrokken. De organisatie was in handen van de Britse inlichtingendienst Secret Intelligence Service, in samenwerking met de voormalige chef van de Nederlandse inlichtingendienst, François van ’t Sant. Als gevolg van verraad liep de operatie op een mislukking uit.

Deze geschiedenis bleek nauw verweven te zijn met het complex aan Nederlandse en Britse geheime diensten in Londen in de eerste oorlogsjaren. De Nederlandse geheime dienst was, schreef Hazelhoff Roelfzema, ‘onderwerp van verwoede strijd’. Zelfs voor ingewijden was de situatie ‘onontwarbaar’. Ook de verhoudingen tussen en binnen de Britse geheime diensten waren uiterst ingewikkeld en vol conflicten. Dat gold evenzeer voor de relatie tussen de Britse en Nederlandse diensten. En dan loopt er ook nog een lijntje van de gebeurtenissen rond Wiardi Beckman naar het Englandspiel: de totale infiltratie door de Duitsers van het netwerk van een van de Britse geheime diensten in bezet Nederland.

We besloten opnieuw de archieven in te duiken, voor verder onderzoek naar de ‘geheime oorlog’ in Londen van 1940 tot 1943 en naar de achtergronden van het Englandspiel. Dat onderzoek moet uitmonden in een publicatie, met als werktitel: ‘Tussen Broadway en Bakerstreet. De geheime diensten in Londen en het Englandspiel.’ Intussen doen wij met enige regelmaat verslag van onze speurtocht.

Becker & Becker

Becker & Becker

Frans Becker is politicoloog. Hij werkte onder meer aan de Universiteit van Amsterdam en bij de Wiardi Beckman Stichting. Eerder publiceerde hij met Paul Kalma Kunst of koopwaar. Hoe de cultuurpolitiek uit Nederland verdween en met Gerrit Voerman Zeventig jaar Partij van de Arbeid.

Tamara Becker is historica en redactrice. Met An Huitzing publiceerde zij Op de foto in oorlogstijd. Studio Wolff, 1943 en zij werkte mee aan de tentoonstelling 'Uit de vergetelheid, de herontdekte fotografie van Annemie en Helmuth Wolff' in het Nationaal Holocaust Museum i.o. in 2017.